![Image](http://dit.dru.ac.th/ka/images/a36_1.jpg)
ภาพลายฝีพระหัตถ์แบบร่างต้นแบบเครื่องกลเติมอากาศ
กังหันน้ำชัยพัฒนา
ซึ่งต่อมามูลนิธิชัยพัฒนาได้รับพระบรมราชานุญาติ
ให้ดำเนินการขอจดสิทธิบัตรเครื่องกลเติมอากาศแบบ RX-5C
ในพระปรมาภิไธยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช
ซึ่งกรมทรัพย์สินทางปัญญาได้ออกสิทธิบัตรการประดิษฐ์
เมื่อวันที่ ๑๙ เมษายน ๒๕๔๔
ในชื่อ “เครื่องกลเติมอากาศแบบอัดอากาศและดูดน้ำ ”
![Image](http://www.uppicweb.com/x/i/is/29217_126943954000672_100000552052580_237038_3849631_n.jpg)
![Image](http://www.chaipat.or.th/chaipat/content/rx5/r1.jpg)
สืบเนื่องจากการที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทานพระราชดำริในการแก้ไขปัญหาน้ำเสีย ด้วยการใช้เครื่องกลเติมอากาศซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีในชื่อ “กังหันน้ำชัยพัฒนา” เมื่อปี พ.ศ. 2531 ต่อมาในปี พ.ศ. 2533 พระองค์ทรงคิดค้นประดิษฐ์เครื่องบำบัดน้ำเสียเพิ่มเติม โดยพระราชทานพระราชดำริให้มีการจัดสร้างเครื่องกลเติมอากาศแบบ RX-5 และได้พระราชทานภาพลายฝีพระหัตถ์เครื่องกลเติมอากาศทางโทรสารให้กรมชลประทานจัดสร้างเครื่องต้นแบบ 3 รูปแบบ
เมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม 2533 คือ
รูปแบบที่ 1.แบบอัดอากาศลงไปสืบเนื่องจากการที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทานพระราชดำริในการแก้ไขปัญหาน้ำเสีย ด้วยการใช้เครื่องกลเติมอากาศซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีในชื่อ “กังหันน้ำชัยพัฒนา” เมื่อปี พ.ศ. 2531 ต่อมาในปี พ.ศ. 2533 พระองค์ทรงคิดค้นประดิษฐ์เครื่องบำบัดน้ำเสียเพิ่มเติม โดยพระราชทานพระราชดำริให้มีการจัดสร้างเครื่องกลเติมอากาศแบบ RX-5 และได้พระราชทานภาพลายฝีพระหัตถ์เครื่องกลเติมอากาศทางโทรสารให้กรมชลประทาน จัดสร้างเครื่องต้นแบบ 3 รูปแบบ เมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม 2533 คือปใน น้ำ (Air pump)
รูปแบบที่ 2.แบบใช้ความเร็วของน้ำดึงอากาศจากภาย นอกเข้าผสม (Water pump)
รูปแบบที่ 3.นำรูปแบบที่ 1 และที่ 2 ผสมกัน โดยแทนที่จะดึงอากาศภายนอกเข้าผสมตามรูปแบบที่ 2 แต่ใช้วิธีการอัดอากาศเข้าช่วย(Water-air pump)
การศึกษาวิจัยและพัฒนา
![Image](http://www.chaipat.or.th/chaipat/content/rx5/r4.jpg)
กรมชลประทานรับสนองพระราชดำริในการศึกษาและสร้างต้นแบบตามภาพฝีพระหัตถ์ และได้นำไปทดสอบการทำงานที่อ่างเก็บน้ำห้วยตะแปด ในศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดเพชรบุรี ปรากฏว่ารูปแบบที่ 3 มีประสิทธิภาพดีที่สุด แต่เครื่องกลเติมอากาศต้นแบบนี้มีขนาดใหญ่ จึงได้มีการพัฒนาปรับปรุงให้เครื่องมีขนาดเล็กเพื่อจะได้นำไปติดตั้งในแหล่งน้ำที่ไม่สามารถติดตั้งกังหันน้ำชัยพัฒนาได้แต่การพัฒนาเครื่องต้นแบบ RX-5C ต้องหยุดชะงักเนื่องจากมีการติดตั้งกังหันน้ำชัยพัฒนาตามสถานที่ต่างๆเป็นจำนวนมากและต้องวิจัยแก้ไขปรับปรุงระบบส่งกำหลังของกังหันน้ำชัยพัฒนา การพัฒนาเครื่องต้นแบบ RX-5C ได้เริ่มดำเนินการอีกครั้งในปี พ.ศ. 2541 และสำเร็จเมื่อปี พ.ศ. 2542
![Image](http://www.chaipat.or.th/chaipat/content/rx5/r3.jpg)
คุณสมบัติ
เมื่อได้ปรับปรุงแก้ไขเครื่องกลเติมอากาศแบบ RX-5C ให้ตัวเครื่องมีขนาดเล็กกะทัดรัด เหลือเพียง 60 เซนติเมตร และมีประสิทธิภาพการใช้งานสูงสุด สามารถขนย้ายและติดตั้งง่าย โดยเฉพาะการปรับปรุงคุณภาพน้ำในแหล่งชุมชนและสถานที่ต่างๆ ที่ไม่สามารถติดตั้งกังหันน้ำชัยพัฒนาได้ ทำให้เครื่องเครื่องกลเติมอากาศแบบ RX-5C นี้ สามารถดึงน้ำเสียที่อยู่ก้นบ่อเข้าผสมกับอากาศและเกิดคลื่นน้ำ ทำให้นำไหลหมุนเวียน น้ำเสียจะผสมกับออกซิเจนในอากาศ ซึ่งทำให้น้ำมีคุณภาพ และสามารถนำไปดัดแปลงใช้ประโยชน์เป็นปั๊มดูดตะกอนได้อีกด้วย โดยปิดทางเข้าอากาศ
รูปแบบของตัวเครื่อง ประกอบด้วย ชุดสูบน้ำ และชุดอัดอากาศต่ออยู่บนเพลาเดียวกัน โดยใช้มอเตอร์ไฟฟ้า ขนาด 2 แรงม้า เป็นตัวขับเคลื่อนลอยตัวอยู่บนทุ่นเกือกม้า
![Image](http://www.chaipat.or.th/chaipat/content/rx5/r2.jpg)
หลักการทำงาน
เครื่องกลเติมอากาศแบบ RX-5C
อาศัยแรงขับด้วยมอเตอร์ไฟฟ้าขนาด 2 แรงม้า 3,000 รอบ/นาที
ขณะเครื่องทำงานวัดค่ากระแสไฟฟ้าได้ 2.8 แอมแปร์
การทำงานเช่นนี้สามารถถ่ายเทออกซิเจน
ได้ประมาณ 1.8-2 กิโลกรัมออกซิเจน/แรงม้า/ ชั่วโมง
โดยมีหลักการทำงานคือ
มอเตอร์ไฟฟ้าจะทำให้ใบพัดปั๊มน้ำหมุนระบบสูบน้ำทำงาน
จะดูดน้ำที่ส่วนล่างของบ่อขึ้นไปตามท่อดูดน้ำ
ที่ปลายทางออกท่อดูดน้ำจะทำVenturi เมื่อน้ำไหลผ่านตรงจุด Venturi
น้ำมีความเร็วสูงเกิดสุญญากาศจะดูดอากาศจากภายนอก
ผสมกับน้ำ เนื่องจากท่อรับอากาศต่อเข้ากับชุดเป่าอากาศจะอัดอากาศ
จะอัดอากาศส่งไปตามท่อรับอากาศ
เพิ่มปริมาณอากาศเข้าผสมกับน้ำ โดยมีแรงดูดอากาศที่เกิดสุญญากาศ
ตรงจุด Venturi และแรงอัดอากาศจากชุดเป่าอากาศ
![Image](http://www.chaipat.or.th/chaipat/content/rx5/r5.jpg)
สิทธิบัตรในพระปรมาภิไธย
มูลนิธิชัยพัฒนาได้รับพระบรมราชานุญาตให้ดำเนินการขอจดสิทธิบัตรเครื่องกลเติมอากาศแบบ RX-5C ในพระปรมาภิไธยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ซึ่งกรมทรัพย์สินทางปัญญาได้ออกสิทธิบัตรการประดิษฐ์ เมื่อวันที่ 19 เมษายน 2544 ในชื่อ “เครื่องกลเติมอากาศแบบอัดอากาศและดูดน้ำ”
เครื่องกลเติมอากาศแบบ RX-5C ที่สร้างเสร็จสมบูรณ์ตามพระราชดำริแล้วนั้น ได้นำขึ้นน้อมเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสาธิตการทำงานเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2543 ณ ทะเลน้อย วังไกลกังวล จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งในปัจจุบันเครื่องกลเติมอากาศเครื่องนี้ยังคงใช้งานอยู่ที่วังไกลกังวล
นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณยิ่งที่ทรงคิดค้นหาวิธีการแก้ไขและปรับปรุงคุณภาพน้ำให้ดีขึ้น
ด้วยทรงเห็นว่า “น้ำ” มีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ เพราะ “น้ำ คือ ชีวิต"
![Image](http://www.chaipat.or.th/chaipat_old/journal/aug01/pics/news18.gif)
http://www.chaipat.or.th/chaipat/content/rx5/rx5.html